منډيګک
افغان تاريخ
شجره يا په دقيقه توگه( نسبي شجره) چي ځيني پښتانه ئې د لهجوي ځانگړتياوو له مخي (سجره) بولي، يوه عربي كلمه ده او معنا ئې درخته (ونه) ده. په انسابو كي شجره هغي جينيټيكي نقشې Genealogical Chart ته ويل كېږي چي د كورنۍ د غړو تر منځ د ويني د گډون تسلسل پكښې بيان سوى وي. دغي نقشې ته په انگرېزي Family Tree…
نور يې ولولئ...
ارواښادمحمدابراهيم عطايي دافغانستان دعلومواکاډيمۍ يوفعال غړی ، پرکاره څېړونکی او مطبوعاتي شخصيت و چي نزدې نيمه پېړۍ يې دافغانستان دتاريخ، ادب، فولکلور، ژبو اوتوکمونو په باب پخې څېړني کړي اوخپرې کړي دي . پرڅنګ يې دمطبوعاتو پر ډګر په کندهار، هيلمنداو پکتيا کي ددولتي ورځپاڼي دچلولودندې په ښه توګه پرمخ…
نور يې ولولئ...
د تاريخي ميوندله نامه سره موږدافغان وانګليس له دوهمي جګړې راهيسي اشنانه يو ، بلکي دغه وياړلی نوم ان دغزنوي سلطان محمود په وخت لادخلکوغوږوته رسېدلی و (٢) . ددغه سترفاتح دانشمند وزيراحمدبن حسن له خپل نامه سره ځکه ميمندي کيښ چي (ميوند) يې دخالپوڅو(خاپوړو) سيمه وه . احمدميمندي دکندهار د ميوند…
نور يې ولولئ...
اميرعبدالرحمان خان د ١٩٠١ ع کال داکتوبرپراوله دنقرس ناروغۍ له امله مړسو اوپرځای يې مشرزوی حبيب الله خان دپاچهۍ پرتخت کښېنوست ، چي ځان ته يې سراج المله والدين اميرحبيب الله نوم غوره کړ . اميرحبيب الله خان ته دپلارله خوا يوآرام اوله سرکښانو خالي هيوادپه ميراث پاته سوی و . هغه دولتونه علم او…
نور يې ولولئ...
د سراج التواريخ ليکونکی دهيواددعلم وفرهنګ يوه ځلانده څېره او لوی مورخ ملافيض محمدکاتب هزاره د سعيدمحمد زوی او د خدادادلمسی دئ ، چي په ١٢٨٩ هـ ق کي دغزني دقره باغ په زرد سنګ کلي کي زېږېدلی دئ ( ١ ) . نوموړی فوق العاده پرکاره شخص و ، چي په ليکنه کي يې ګوتوستړيا نه پېژندله . په ١٣١٠ ق کي يې دخپل استاد…
نور يې ولولئ...
د افغانستان او اسلامي نړۍ ياپه بله ژبه دشرق ددغه سترفيلسوف علامه سيدجمال الدين حسيني افغاني دصورت اوسيرت په باب او دغه راز دهغه دژوندليک په هکله به نورو وروڼو مفصلي څېړني کړي وي ، چي زه يې له تکراره ځان ژغورم .  له بلي خوادعلامه سيد د ارمانونو، دهغه دتفکر اودعالم اسلام د يووالي اوويښتابه په برخه کي…
نور يې ولولئ...
ما په “احمدشاهي کندهار” (۲ /۸۵مخ) کي د سردار رحمدل خان د دغه باغ یادونه کړې ده. څوورځي مخکي مي افغانستان ته دانگرېزي هیئت دهغه سفرراپور(Journal of A Political Mission To Afghanistan in 1857)کوت چي دجنرال لمسډن په مشرۍ ئې افغانستان ته په ۱۸۵۷ع کال کي کړی وو اوپه دغه هیئت کي هنري والټربیلیو(۱۸۳۴ ــ…
نور يې ولولئ...
تاریخ مرصع د خوشحال خان خټک (۱۶۱۳ ــ ۱۶۸۸ع) د لمسي افضل خان خټک ( زېږېدنه ئې ۱۶۶۵ یا ۱۶۶۶ع) بن اشرف خان هجري(۱۶۳۵ ــ ۱۶۹۵ع) په قلم لیکل سوی تاریخ دئ چي اقتباسات ئې هنري جورج راورټي (۱۸۲۵ ــ ۱۹۰۶ع) په گلشن روه کي اودغه راز ټامس پاټریک هیوز(۱۸۳۸ ــ ۱۹۱۱ع) په کلید افغاني کي اخیستي دي. بشپړ متن ئې د…
نور يې ولولئ...
ملاله میوندۍ زموږ د ملي حماسي تاریخ یوه ویاړلې څېره ده چي د نامه په اورېدو یا لوستلوسره ئې د چا ذهن ته هرومرو دا لنډۍ تداعي کیږي : که په میوندکي شهید نه سوې خدایږولالیه بې ننگۍ ته دي ساتینه د دې پېغلي له نامه سره تړلی متواتر روایت داسي دئ چي د کندهار د میوند په تاریخي غزاکي (۱۸۸۰ع) پرافغاني لښکر…
نور يې ولولئ...
په کندهار ولایت کي د مطبوعاتو رسمي پیل په اماني دوره کي د طلوع افغان اخبار د تاسیس له ورځي څخه را نښلول سوی دئ او کله چي څوک غواړي د ددغه ولایت د مطوعاتو پر سابقه وږغېږي، نوله طلوع افغان اخبار څخه به خبره را پیلوي. څرنگه چي د طلوع افغان اخبار د هغه وخت چلوونکي او همکاران د هماغه وخت د مطبوعاتو لومړي…
نور يې ولولئ...
error: Protected contents!